Openminded schreef op zijn blog een stuk over geloven. Hij opent zijn stuk met de mooie vraag:

Waarom moet ik als NIET gelovige constant geconfronteerd worden met geloven?

Ik denk dat je je als niet-gelovige inderdaad kunt ergeren aan christenen die continue over hun geloof vertellen en dat proberen op te leggen. Maar ik moet zeggen dat ik me ook kan storen aan mensen die dat doen. Er staat in de bijbel (om het maar op het christendom te betrekken) wel een opdracht om het geloof uit te dragen en te verspreiden, maar er zijn verschillende manieren om dat te doen. En de manier dat mensen worden aangevallen op hun niet-geloven vind ik ook meestal niet de juiste manier. Die manier van evangeliseren gaat meestal niet gepaard met een luisterend oor of gepast respect richting een medemen, maar meestal wel met het dwingend opleggen van een verhaal en een keuze. En dat staat mij ook tegen. Ik heb gemerkt dat het uitdragen van duidelijk moraal, normen en waarden vaak meer laat zien dan het vertellen over het geloof. En dat geldt denk ik ook voor geloofsgemeenschappen.

Naast die opdracht om het geloof uit te dragen en te verspreiden, speelt ook het feit dat het geloof gaat over de grondvragen in het leven. Het gaat niet om huis-tuin-en-keukenzaken of werkkwesties. Het gaat om de fundamentele zaken van het leven. Dat het vaak terugkomt kan ik daarom ook niet slecht vinden. De laatste tientallen jaren wordt het individu weer steeds belangrijker en materialistischer. Dat het geloof ook daartegen tegenwicht biedt, vind ik alleen maar prijzenswaardig.

Het zal dus duidelijk zijn dat ik geen VVD-stemmer ben, want ik ben van mening dat meer capabele mensen de minder capabele moeten helpen. De wereld van het snelle geld maakt niet gelukkig en rijkdom van de een is altijd de armoede van 10 anderen. Het geloof (niet alleen het christendom) laat dat zien en legt de focus weer op essentiele punten in onze maatschappij.

Ik ben het ermee eens dat een dwingende manier van vertellen over je geloof negatief werkt en wordt beoordeeld. Vertellen over je geloof is niet altijd de beste manier van evangeliseren. Zeker niet als je onvoldoende kennis hebt van je geloof of zelf niet naar je geloof leeft. Ook de rabbi die met zijn geloof en status te koop loopt, wordt in de bijbel ook niet geprezen, maar eerder verwijtend toegesproken.

Vervolgens schrijft openminded:

Voor mijn gevoel zijn, de meeste, geloven bedacht om een saamhorigheidsgevoel te creëren binnen een bepaalde samenleving. Op zich kan ik daar nog wel mee leven want, de meeste, mensen hebben nu eenmaal behoeft aan dit gevoel. Saamhorigheid wordt gecreërd door regels, normen en waarden. Deze dienen natuurlijk bewaakt te worden. Hiervoor hebben de meeste geloven vertegenwoordigers aangesteld: priesters, dominee's, imams, rabbi's, de paus etcetera.
Omdat deze voorgangers volgens de gelovigen experts zijn in ieder hun eigen geloof krijgen zij een status. Een status is macht. Het is dus bijna onmogelijk voor deze mensen om flexibel om te gaan met de moderne tijd. Immers er wordt van hen verwacht dat zij het geloof uitdragen zoals het reeds bekend was. Oftewel geloven kunnen zich moeilijk aanpassen aan de tijd.

De conclusie die hier wordt getrokken is er een die mij een paar stappen te snel gaat.

Allereerst vergeet Openminded hier volgens mij een belangrijk punt van geloven, namelijk het delen ervan. Eigenlijk is het niet eens zozeer een punt voor wat geloven betreft, maar ook bij hobbies en passies van mensen speelt dit een belangrijke rol. Als iemand erg van voetbal houdt, gaat hij niet bij een voetbalvereniging omdat hij zich aan de regels wil houden, of vanwege zijn normen en waarden, maar het is die passie om de sport veel te beoefenen en het te delen met anderen die dat ook willen. En zo is het ook met geloven. Natuurlijk spelen de regels, normen en waarden ook een rol, maar volgens mij is dat niet de basis van een geloofsgemeenschap, maar meer het gevolg ervan.

En dan het punt van de status en de macht. De geschiedenis heeft wel bewezen dat dit wel zeker een belangrijk probleem is bij geloven. Binnen het christendom spelen de kruistochten en inquisities ook een prominente rol in de geschiedenis en ook andere geloven kennen dergelijke zwarte vlekken. Maar feit is wel dat het ook een makkelijk excuus, waarvan misbruik gemaakt kan worden. Neem bijvoorbeeld Islamitische landen waar de geestelijk leider ook de politiek leider is, dat is ook een voorbeeld van hoe macht of status misbruikt kan worden. Of neem als voorbeeld hoe makkelijk de naam van een voetbalvereniging misbruikt kan worden om maar zaken te mogen vernielen.

En het aanpassingsvermogen…Ik ben het er wel mee eens dat het vaak maar traag en moeizaam meegaat met de tijd waarin zij leeft. Aan de andere kant is het wel zo dat er vaak wel heel goed over nagedacht wordt voor er standpunten worden ingenomen. En natuurlijk vind ik het ook jammer dat de paus zegt dat condooms niet gebruikt moeten worden in Afrika, maar over het algemeen worden er wel verstandige dingen gezegd. En vergeet niet dat binnen het christendom ook niet iedereen het met elkaar eens is. Dus zaken kunnen wel door een partij keihard worden uitgesproken, maar dan zijn er binnen het geloof ook weer andere partijen die er minder extreem over denken.

Wanneer je kijkt naar de Islam dan zie je ook dat het gedeelte fundamentalisme niet eens zo groot is. Maar het probleem is daar wel, zoals het christendom vroeger ook heeft gehad, dat die wel de publieke opinie overheersen en op dusdanig hoge (politieke) posities zitten, dat je er niet omheen kunt. In ons land is al een scheiding van politiek en religie en ik denk dat het zo ook goed is.

Op zich moeten deze geloven het allemaal maar zelf weten hoe ze met andersdenkenden omgaan. Het wordt een ander verhaal wanneer de andersdenkenden verworpen worden. Er geen plaats meer is binnen dat geloof. Of erger: Hun ideëen worden zo gevaarlijk gevonden dat deze ten koste van alles bevochten moeten worden. In mijn ogen zou je ook kunnen zeggen: De voorgangers hebben angst voor andersdenkenden omdat die hun gelovigen op andere ideëen kunnen brengen dan die zij vertegenwoordigen. Dit zou het geloof kunnen splijten en zijn er minders zieltjes. Minder zieltjes is minder macht en geld.

Over het algemeen zijn geestelijk leiders of voorgangers intelligente mensen en verwerf je een dergelijke positie niet door geld of overerving. Je moet er vaak ook een opleiding voor hebben gevolgd. Het zijn dan vaak ook mensen die wel een mening hebben en ook niet zo snel uit het veld worden geslagen door radicalere partijen. Het zijn vaak eerder de mensen die er als eerste actie tegen ondernemen. En aangezien in het geloof macht en geld meestal iets minder worden gewaardeerd dan in de samenleving betwijfel ik dit argument wel erg.

Maar ik sluit mijn ogen niet voor het feit dat het in de praktijk wel voorkomt en daartegen moeten we ons zeker verzetten. maar het is een probleem dat niet specifiek van geloof is, maar van alle organisaties en groepen in de maatschappij. Daarom is het ook niet helemaal reeel om dat alleen het geloof te verwijten. Ook in topbedrijven en (kleine) sportverenigingen komt het voor.

Openminded sluit af:

Natuurlijk zie ik ook wel dat veel mensen steun hebben aan hun geloof. Maar vaak wordt dit verward met het collectief geloven, het samen ergens bij horen. Weten dat er gelijkgestemden zijn om je te helpen bij ziekte en armoe?
De meeste geloven gaan, in mijn ogen, dan ook uit van het collectief ipv het individu. En, ik denk, daarin schuilt een groot gevaar. Hoever zullen mensen gaan om hun saamhorigheidsgevoel te verdedigen? En nog erger: hoe ver zullen mensen gaan om hun geloof te verdedigen in de naam van hun god?

IPV dat de geloven een barmhartige Samaritaan zijn lijkt mij dat steeds meer het verhaal van Kain en Abel van toepassing: Broedermoord. Want alle mensen zijn broeders.

Een mooi einde, waar ik het grotendeels mee eens ben. Ik denk dat de mate van verdediging ook afhangt van de mate van bedreiging. Wanneer er extreme zaken het geloof in de verdediging dwingen, dan zal er ook wel een hevige tegenreactie zijn. Ik ben persoonlijk wel meer gecharmeerd van de barmhartige samaritaan dan van Kain, dus probeer ik ook meer als de eerste te leven. En ik denk dat als niet-gelovigen ook maar beseffen dat gelovigen ook broeders zijn er goed samen te leven is.